گزارش

 

 

روزنامه اعتماد- گروه سیاسی، معصومه ستوده؛ دغدغه احزاب در مورد چگونگی برگزاری انتخابات مجلس هشتم بار دیگر به محور سخنان سخنرانان حاضر در چشم‌انداز توسعه تحزب در ایران تبدیل شد که با تلاش شاخه جوانان منطقه تهران حزب مشارکت با دعوت از دبیران کل احزاب اصلاح طلب و فعالان سیاسی برگزار شده بود.

 

در ابتدای جلسه فاطمه راکعی دبیرکل حزب زنان نواندیش مسلمان نهادینه شدن اخلاق سیاسی و فرهنگ سیاسی را پیش نیاز توسعه تحزب قلمداد کرد و گفت؛ این فرهنگ باید با نفوذ در بین توده مردم اجرایی شود هر چند بداخلاقی سیاسی به صورت برنامه ریزی شده در حال حاضر صورت می گیرد، به گونه یی که به صورت براندازانه با مخالفان سیاسی برخورد و سعی می کنند با توهین و افترا که مغایر با اخلاق سیاسی است رقیبان سیاسی خود را از صحنه بیرون کنند.

 

عضو شورای مرکزی حزب مشارکت با توصیه به اصلاح طلبان که اخلاق سیاسی را دنبال کنند، اظهار داشت؛ اصلاح طلبان نه می توانند و نه می خواهند که مثل این افراد باشند و کار خود را با تهمت و افترا پیش ببرند زیرا رویکرد اصلاح طلبان با رقیبان خود کاملاً متمایز است.

وی در ادامه افزود؛ رفتار حزبی و تشکیلاتی باید در درون احزاب گسترش یابد زیرا تشکیلات مستلزم وجود رفتار دموکراتیک است، در ضمن باید رویکرد احترام به سایر احزاب فعال در عرصه سیاسی نیز دنبال شود و این رویکرد حتی در زمان به قدرت رسیدن نیز باید اجرایی شود.

 

فاطمه راکعی نماینده مجلس ششم با اشاره به وظایف و اهداف خانه احزاب ایران گفت؛ خانه احزاب نهاد بسیار کلیدی است که با فعالیت کمیته انتخابات خانه احزاب امید است انتخابات آزادی صورت گیرد، هر چند احزاب باید به یک ائتلاف حداقلی در این مرحله برسند و لازم است در آستانه انتخابات مجلس هشتم با رویش حزب های بی نام و نشان برخورد شود. در ادامه مراسم فخرالسادات محتشمی پور با تقسیم بندی رابطه بین دولت و نهادهای مدنی گفت؛ در دوره اصلاحات تلاش شد که هم نهادهای مدنی و هم دولت قدرتمند باشند و برای تحقق جامعه مدنی مطلوب برنامه ریزی نیز صورت گرفت و فرهنگ سازی گسترده یی برای شکل گیری نهادهای مدنی دنبال شد که گاه بسیاری نهادهای مدنی حاصل از دوره اصلاحات را نهادهای دولتی قلمداد می کردند. وی با اشاره به تبعات ناشی از گذار از سنت به مدرنیسم تصریح کرد؛ توقعات و انتظارات مردم بسیار بالا رفت به گونه یی که بسیاری از ادارات کل وزارت کشور به توسعه نهادهای مدنی اختصاص یافت و همچنین شکل گیری خانه احزاب محصول وزارت کشور دولت اصلاحات است به گونه یی که وزیر کشور بسیار پیگیر شکل گیری خانه احزاب بود و حتی یارانه یی نیز برای احزاب در نظر گرفته شد.

 

عضو شورای مرکزی حزب مشارکت با بیان اینکه هر سال یک انتخابات در کشور برگزار می شود، گفت؛ برگزاری انتخابات میزان و محک برای میزان دموکراسی است و نقش احزاب در این زمینه بسیار برجسته است، به گونه‌یی که احزاب می توانند با اعتمادسازی مردم را برای حضور در انتخابات فراخوانند و با این رویکرد احزاب بسیار می توانند نقش ایفا کنند و از این جهت دولت باید قدردان احزاب باشد، هر چند احزاب می توانند در امر نظارت بر انتخابات از طریق میز احزاب و حضور در هیات اجرایی و هیات نظارت نقش ایفا کنند و پاسدار آرای مردم بوده و صیانت آرا را مدنظر قرار دهند.

 

در ادامه مراسم محمد بسته نگار فعال ملی مذهبی گفت؛ دین انسان را صاحب اختیار می داند و حاکمان با صلاحدید مردم انتخاب می شوند و در این برهه است که دین با دموکراسی سازگاری دارد در غیر این صورت اگر انسان صاحب اختیار نباشد، نمی تواند در انتخاب حاکم جامعه نظری بیان کند و فاقد صلاحیت برای تعیین سرنوشت خود است. وی در ادامه افزود؛ برای نیل به توسعه انسان را باید صاحب اراده و اختیار دانست زیرا توسعه با تمامی ابعاد آن در یک جامعه آزاد محقق می شود، و در یک نظام دموکراتیک مساله تحزب اهمیت فراوان می یابد. محمد بسته نگار تصریح کرد؛ احزاب در جهت رفع موانع آزادی تلاش می کنند و در جهت تحدید کردن قدرت گام برمی دارند تا یک رابطه صحیح و منطقی بین مردم و دولت ایجاد شود و احزاب می توانند در این فضا دموکراسی را نهادینه کنند. در صورت عدم وجود آزادی فعالیت احزاب با مشکل روبه رو می شود. عضو شورای ملی مذهبی با اشاره به حق انتخاب توسط انسان تاکید کرد؛ تمام انقلاب ها و قیام های مردمی در سراسر جهان برای اعاده این حق توسط انسان بوده است و مهم ترین جایگاه تجلی این حق در یک انتخابات آزاد و عادلانه است و این مردم هستند که می توانند یک فرد را انتخاب کنند یا اینکه آن را انتخاب نکنند. در بخش دوم مراسم سیدحسین موسوی تبریزی دبیرکل خانه احزاب گفت؛ هر انسانی هر چقدر دانش داشته باشد تک است و نمی تواند ایفاگر نقش در جامعه باشد. حتی در قرآن نیز امر به معروف و نهی از منکر به جمع خطاب شده است و حزب دارای این ویژگی ها است، هر چند حزب به طور طبیعی به دنبال کسب قدرت می باشد.وی در ادامه افزود؛ بهترین راه خدمت به دست گرفتن قدرت است و فلسفه تشکیل حکومت اسلامی نیز کسب قدرت می باشد.

 

دبیرکل خانه احزاب ایران تصریح کرد؛ کسانی از تحزب گریزانند که نمی خواهند عده یی افراد شایسته دور هم جمع شوند زیرا این افراد می خواهند افراد در ناآگاهی قرار بگیرند تا مانعی بر سر راه تندروی افراد بی نام و نشان نباشد.

 

وی در ادامه افزود؛ حضرت امام نیز بر ضرورت وجودی تحزب تصریح کرده است، همچنان که با تشکیل حزب جمهوری اسلامی ایران موافقت کردند.

 

وی در ادامه تصریح کرد؛ خانه احزاب برای تقویت احزاب بسیار می تواند نقش ایفا کند و تقویت احزاب می تواند تعیین کننده منافع ملی باشد، هرچند امید است گروه های مختلف بتوانند در کنار هم قرار بگیرند و گروه ها و احزاب قوی تر را شکل بدهند.

 

سیدحسین موسوی تبریزی با اشاره به قانون اساسی گفت؛ قانون اساسی فعالیت احزاب را به رسمیت شناخته است و هیچ گروهی نمی تواند مانع این فعالیت باشد و صدور پروانه فقط برای بهره مندی از برخی از یارانه ها است و وزارت کشور نمی تواند مانع فعالیت احزاب فاقد پروانه شود. اما محمد سلامتی دبیرکل سازمان مجاهدین انقلاب با اشاره به انتخابات آزاد گفت؛ انتخابات در یک جامعه پیشرفته و مدرن نمود می یابد و در این جامعه مدرن و امروزی مردم در تعیین سرنوشت خود سهیم می شوند و این یک حق ذاتی اجتماع امروزی است و حزب در این جامعه مدرن یک مرحله تکاملی برای رشد اجتماع است و در جوامع فعلی این اندیشه غیرممکن است که هر فردی فقط به دنبال کسب منافع شخصی خود باشد. دبیرکل سازمان مجاهدین انقلاب اظهار داشت؛ حزب جزء لاینفک جامعه مدنی است زیرا مردم حق دارند در سرنوشت خود نقش ایفا کنند و هر حزبی برنامه خاص خود را با توجه به نیازهای لایه های مختلف تحت پوشش خود دنبال می کند.محمد سلامتی با اشاره به نقش احزاب در ارتقای دانش سیاسی جامعه گفت؛ احزاب رفتارهای همدیگر را نقد می کنند و موجب تکامل جامعه می شوند و مردم می توانند نظارت جدی بر ارکان دولتی داشته باشند.

 

وی در ادامه افزود؛ احزاب و تشکل ها می توانند ایفاگر نقشی باشند که هیچ یک از گروه ها و افراد قادر به ایفای آن نیستند و آن تجمع و سازماندهی و تشکل مردم است.

 

دبیرکل سازمان مجاهدین انقلاب با اشاره به وجود باندهای مختلف در یک جامعه توسعه نیافته گفت؛ در حال حاضر می توان مشاهده کرد گروه های باندی که وجود احزاب را مانعی بر سر راه خود می بینند درصدد ضربه زدن به احزاب هستند که نمونه آن در دوره اصلاحات به کرات دیده شد و کسانی که تفکر باندی دارند احزاب را محدود می کنند و مانع آزادی فعالیت آنها می شوند. اما برگزاری انتخابات آزاد به لوازمی نیاز دارد که مهندس موسوی خوئینی دبیرکل ادوار تحکیم نیز به آن اشاره کرد و گفت؛ زمزمه هایی از رویکرد شورای نگهبان در بررسی صلاحیت ها شنیده می شود که البته باید به انتظار نشست تا انتخابات آینده را بتوان مورد ارزیابی قرار داد.

 

نماینده مجلس ششم تصریح کرد؛ عدم وجود آزادی برای فعالیت ادوار تحکیم و تداوم بازداشت دانشجویان موجب شده است که تحقق انتخابات آزاد آینده در هاله یی از ابهام فرو رود گرچه لازم است که برای انتخابات در این مورد تدابیری اندیشیده شود.

 

وی در ادامه افزود؛ متاسفانه عدم خودباوری در بخشی از اصلاح طلبان وجود دارد، در حالی که لازم است اصلاح طلبان با مدنظر قرار دادن نتایج حداقلی در انتخابات شوراها با توان وارد انتخابات آتی مجلس شوند و یک اقلیت قوی و موثر را تشکیل دهند. دبیرکل ادوار تحکیم وحدت ضعف در سازماندهی را مهم ترین مشکل اصلاح طلبان برشمرد و مجلس ششم را مجلسی پرافتخار نامید و گفت؛ مجلس ششم مجلسی نبود که وزیر امور خارجه آن به خود اجازه بدهد از سهم ایران در خزر عقب نشینی کند در حالی که نمایندگان مجلس ششم در اجلاس عشق آباد نسبت به تغییر نقشه ها اعتراض کردند و آقای خاتمی در این جلسه حضور نیافتند و مجلس ششم محکم ترین و جامع ترین قوانین اقتصادی را تصویب کرد که به هیچ وجه قابل قیاس با مجلس کنونی نیست و باید این دستاوردها را پاس داشت. در ادامه مراسم محمدرضا خاتمی دبیرکل سابق حزب مشارکت مهم ترین رسالت حزب مشارکت را نهادینه کردن احزاب دانست و گفت؛ تحزب یک تاریخ غم انگیز در کشور ایران دارد و متاسفانه آن اقبال لازم در مورد تحزب نیز در میان نخبگان دیده نمی شود اما نباید انتظار داشت که در یک جامعه سیاسی که روابط سنتی هنوز حاکم است تحزب نهادینه شود.

 

وی در ادامه افزود؛ مهم ترین مشکل کار سیاسی در یک کشور غیردموکراتیک عضو یک حزب بودن و وفادار بودن به آن حزب است و این کار کمرشکنی در داخل جامعه ما است، اما اینکه می گوییم ما در یک دور سیر می کنیم به این دلیل است که نهادهایی که نگهدارنده شرایط سیاسی است وجود ندارد زیرا هنوز به این باور دست نیافته ایم که سیاست ورزی بدون تحزب امکان پذیر نیست. وی در ادامه افزود؛ مهم ترین رمز موفقیت یک حزب وجود روابط دموکراتیک در داخل یک حزب است و تعداد احزابی که دارای روابط دموکراتیک هستند بسیار نادر می باشد و یک حزب واقعی نیازمند رشد دائمی و آموزش است و باید در درون حزب یک سازمان متولی این امر باشد و کمیته های متفاوتی را در درون خود جای داده باشد که بتواند کنگره سالیانه برگزار کند و مهم ترین مساله این است که احزاب باید ضمن کادرسازی کرده و پایگاه خود را در جامعه مشخص کنند. نمی شود که مخاطب یک حزب همه افراد جامعه و همه اقشار جامعه باشد و ضرورت این مساله با انسجام فکری حل می شود.نایب رئیس مجلس ششم با اشاره به موانع ساختاری در برابر تحزب در کشور تصریح کرد؛ بسیاری می گویند مردم خاطره خوبی از احزاب ندارند و این کلام غالب در ادبیات سیاسی کشور است، چنان که این کلام نیز رایج است که در این ساختار اقتصادی و نفتی تحزب معنا ندارد و باز می گویند که در ساختار مذهبی ایران تحزب معنایی ندارد.

 

محمدرضا خاتمی گفت؛ من این تفکر را قبول ندارم. گرچه می توان در این مورد تحقیقات میدانی کرد، هرچند تعداد احزاب بسیار گسترده است اما بسیاری از احزاب ایران که به 25 حزب بالغ می شود بیشتر شبیه یک کلوپ گفتگو و گروه‌های صنفی هستند که البته لازم است از این آشفته بازار عبور کرد.

 

وی در ادامه افزود؛ نباید انتظار داشت که در کوتاه مدت مشکلات را مرتفع کرد چون هیچ حزب حرفه یی وجود ندارد.

 

عضو شورای مرکزی حزب مشارکت عدم وجود تضمین برای پیشبرد برنامه های احزاب در صورت کسب قدرت را مهم ترین مساله برشمرد و گفت؛ این مساله مایه بی اعتمادی می شود و به همراه سایر موانع موجب می شود که احزاب تقویت نشوند.

 

دبیر کل سابق حزب مشارکت تصریح کرد؛ در درون حکومت بسیاری به طور رسمی احزاب را نفی نمی کنند ولی تدابیری در جهت عدم پیشبرد احزاب می اندیشند ولی در کشور تاکنون جریانی حزب ستیزتر از جریان فعلی وجود نداشته است. امروز به رغم یک جریان حزب ستیز هنوز می توان در انتخابات شرکت کرد و این جریان مجبور است در برابر احزاب سر تسلیم فرود بیاورد و اینکه احزاب می توانند باقی بمانند و رشد کنند نشان می دهد که تحزب باقی می ماند.